Natuurpunt Lanaken

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home :: Overzicht :: dassenwerkgroep

dassenwerkgroep

E-mailadres Afdrukken

De das (Meles meles) is het grootste landroofdier in Vlaanderen en behoort tot de familie van de marterachtigen. Hij is in Vlaanderen beschermd via het Soortenbesluit van 15 mei 2009. Het is verboden om dassen te bejagen, te vangen, te doden of in gevangenschap te houden, ongeacht hun ontwikkelingsstadium. Evenmin mogen hun woon- of schuilplaatsen worden beschadigd of met opzet worden verstoord. 

Onze 'Vlaamse panda' heeft een voorkeur voor kleinschalig akker- en weidelandschap met verspreide bosjes, hoogstamboomgaarden, heggen en houtkanten, maar je kan hem ook in bossen terugvinden. Er moet voldoende dekking, een groot voedselaanbod en een losse bodem in zijn leefgebied aanwezig zijn.

De das is een alleseter en voedselopportunist, waarbij regenwormen het hoofdbestanddeel uitmaken van zijn dieet. Afhankelijk van de periode van het jaar schakelt hij over op plantaardig voedsel zoals fruit (appels, pruimen, …) en graan. Sporadisch staan ook allerlei kevers, amfibieën en kleine zoogdieren (bvb. muizen) op zijn menu. 

Dassenburchten

De das leeft in gegraven holenstelsels, ook wel burchten genoemd. Deze burchten liggen vaak in bosranden, op houtwallen of op taluds en altijd in de buurt van graslanden en akkers. Een burcht heeft meestal 3 tot 10 ingangen en bestaat uit holen die door gangen, van soms enkele honderden meters lang, met elkaar verbonden zijn. 

Met een beetje geluk kan je bij een burcht een pootafdruk van een das, een zgn. ‘dassenprent’, terugvinden. Bij een goede afdruk zijn de 5 teenkussentjes en de 5 lange nagels duidelijk zichtbaar. Op een hardere ondergrond zijn de duimnagel en het duimkussentje meestal niet goed te zien.

  

Dassen verplaatsen zich langs vaste routes of wissels. Dassen herkennen deze paden dankzij hun sterk ontwikkelde reukzin (geursporen). Afhankelijk van het aantal dassen dat van de wissel gebruik maakt, de bodemgesteldheid en de versheid van de sporen, is zo’n wissel herkenbaar als een min of meer platgetreden smal pad. Wanneer zo’n wissel onder prikkeldraad doorloopt, blijven er vaak wat karakteristieke dassenharen achter.

Een andere karakteristieke aanwijzing voor de aanwezigheid van dassen zijn mestputjes. Deze zelf gegraven kuiltjes zijn ca. 10 cm diep. In tegenstelling tot die van een kat blijven mestputjes van een das open. Je vindt ze in de omgeving van de burcht en bij de foerageergebieden. Dassen gebruiken ze ook om de grenzen van hun territorium mee aan te geven.

Dassenwerkgroep van LIKONA

Verdelging, achteruitgang van het habitat en de toenemende druk van het verkeer hebben de dassenpopulatie sterk doen afnemen. Hoewel de das zo'n 50 jaar geleden vrij algemeen over Vlaanderen voorkwam, is het huidige verspreidingsgebied in Vlaanderen toch vooral in de provincie Limburg gelegen. Momenteel leven er nog zo’n 300 dassen in Limburg, waarvan ca. 90% van de populatie in Haspengouw en Voeren voorkomt, maar ze rukken op naar de Maasvallei en het Nationaal Park Hoge Kempen.

De hoofddoelstelling van de Dassenwerkgroep van de Limburgse Koepel voor Natuurstudie (LIKONA) is de bescherming van de das in Limburg. Dit gebeurt op drie vlakken: het beschermen van de burcht, de voedselgebieden en de migratieroute. De werkgroep zet ook in op sensibilisatie (burgers, landbouwers en jagers) en educatie (scholen). 

Monitoring dassenburchten

In 2016 ging het project 'meetnetten' van start. Dit is een grootschalig project rond monitoring van beleidsrelevante soorten in Vlaanderen dat gecoördineerd wordt door Natuurpunt Studie. In de meetnetten zijn ook zoogdieren opgenomen, waaronder de das, die m.b.v. burchttellingen en transecttellingen gemonitord worden.  

        

Ook het bestuur van Natuurpunt Lanaken heeft zich geëngageerd om de dassenburchten via een gestandaardiseerde telmethode te monitoren. We zullen een grondgebied van ongeveer 7.000 ha inventariseren. Het projectgebied omhelst de volledige oppervlakte van de gemeente Lanaken, het zuidelijk deel van Zutendaal (Roelen) en Eigenbilzen (Berenbroek-De Hoefaert).

De das heeft duidelijk een vaste stek in Lanaken en omgeving veroverd. De bewoonde dassenburchten kan je in de meest uiteenlopende gebieden terugvinden. Je vindt ze onder meer terug in de bossen van Gellik, in parken (Hocht en Pietersheim), in de Maasvallei te Smeermaas en Herbricht, op de kanaaltaluds te Kesselt en Gellik, de oude spoorwegtaluds te Gellik en zelfs in een leemgroeve. 

Monitoring verkeersslachtoffers

Het verkeer blijft voor de das de grootste doodsoorzaak, zeker in het dichte wegennet van Vlaanderen. Om de knelpunten in kaart te brengen, heeft de Limburgse Dassenwerkgroep zich toegelegd op het systematisch opsporen en inzamelen van verkeersslachtoffers. De dode dieren worden door vrijwilligers opgehaald en door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) onderzocht. Via een autopsie worden tal van gegevens verzameld m.b.t. ecologie en populatiedynamiek.

Ook in Lanaken vallen jaarlijks verkeersslachtoffers. De meeste dassen worden op de Kiezelweg (Veldwezelt), Tweekronenlegerweg (Veldwezelt) en op de Europalaan (Lanaken) doodgereden. Het plaatsen van dassentunnels en/of -rasters kan de druk op de bestaande populaties verminderen, waardoor de (her)kolonisatie van andere geschikte gebieden op korte termijn mogelijk gemaakt kan worden.

Laatst aangepast op vrijdag, 12 oktober 2018 16:10  

Kalender

Vorige maand Oktober 2018 Volgende maand
M D W D V Z Z
week 40 1 2 3 4 5 6 7
week 41 8 9 10 11 12 13 14
week 42 15 16 17 18 19 20 21
week 43 22 23 24 25 26 27 28
week 44 29 30 31