Natuurpunt Lanaken

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home :: Overzicht :: dassenwerkgroep

dassenwerkgroep

E-mailadres Afdrukken

De das (Meles meles) is het grootste landroofdier in Vlaanderen en behoort tot de familie van de marterachtigen. Hij is in Vlaanderen beschermd via het Soortenbesluit (15 mei 2009). De das leeft in allerlei soorten biotopen, met een voorkeur voor kleinschalig akker- en weidelandschap met verspreide bosjes, heggen en houtkanten. Het leefgebied moet aan de volgende voorwaarden voldoen: genoeg dekking, een groot voedselaanbod en een losse bodem waarin ze goed kunnen graven.

De das is een alleseter en voedselopportunist, waarbij regenwormen het hoofdbestanddeel uitmaken van zijn dieet. Afhankelijk van de periode van het jaar schakelt hij over op plantaardig voedsel zoals fruit (appels, pruimen, …) en graan. Sporadisch staan ook allerlei kevers, amfibieën en kleine zoogdieren (bvb. muizen) op zijn menu. 

Dassenburchten

Kenmerkend voor de Das zijn de stevige tenen met lange, gekromde nagels, waarmee hij uitstekend kan graven. Hij leeft dan ook in uitgebreide gegraven holenstelsels, ook wel burchten genoemd. Deze burchten liggen in bosranden, houtwallen, brede heggen, in hoogliggend terrein of op taluds en altijd in de buurt van gras- en akkerland. Een burcht heeft meestal 3 tot 10 ingangen en bestaat uit holen die door lange gangen, van soms enkele honderden meters lang, met elkaar verbonden zijn. 

In de buurt van de burchten kan je vaak loopsporen waarnemen die goed herkenbaar zijn. Ze hebben de vorm van een halve maan met 5 ovale tenen met zware nagelafdrukken van lange nagels aan de voorpoten tot wel 3 cm. De poten zijn 5 tot 6 cm breed met een niervormig middenvoetkussen. Dassen lopen, in tegenstelling tot alle andere marterachtigen, niet in de typische martersprong, maar met een schommelende stap of draf. Ze gebruiken ook bomen in de omgeving van de burcht als krab- en als speelboom.

  

Dassenwerkgroep van LIKONA

Verdelging, achteruitgang van het habitat en de toenemende druk van het verkeer hebben de dassenpopulatie sterk doen afnemen. Hoewel hij ooit vrij algemeen over Vlaanderen voorkwam, is het huidige verspreidingsgebied in Vlaanderen vooral in de provincie Limburg gelegen. Momenteel leven er nog zo’n 300 dassen in Limburg, waarvan ca. 90% van de populatie in Haspengouw en Voeren voorkomt. Dassen rukken stilaan op naar de Maasvallei en het Nationaal Park Hoge Kempen (steilrand).

De hoofddoelstelling van de Dassenwerkgroep van de Limburgse Koepel voor Natuurstudie (LIKONA) is de bescherming van de Das in Limburg. Dit gebeurt op drie vlakken: het beschermen van de burcht, de voedselgebieden en de migratieroute. De werkgroep zet ook in op sensibilisatie (burgers, landbouwers en jagers) en educatie (vnl. scholen). 

Verkeer blijft voor de das de grootste doodsoorzaak, zeker in het dichte wegennet van Vlaanderen. Het plaatsen van dassentunnels en -rasters kan de druk op de bestaande populaties aanzienlijk verminderen. Het verwijderen van de migratieknelpunten zal de (her)kolonisatie van andere geschikte gebieden op korte termijn mogelijk maken.

Om deze knelpunten te kunnen aanwijzen, heeft de Dassenwerkgroep zich toegelegd op het systematisch opsporen en inzamelen van verkeersslachtoffers. De dode dieren worden door vrijwilligers opgehaald en door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) onderzocht. Via een autopsie worden tal van gegevens verzameld m.b.t. ecologie en populatiedynamiek. Zo geeft maaginhoudanalyse een concreet beeld van het dagelijkse menu. Voortplantingsstatus, conditie en leeftijd zijn belangrijke parameters, die bvb. uitsluitsel geven over het al dan niet gevestigd zijn van een individu in populatieverband. Staalname van weefsels en organen laat toe de mogelijke verspreiding en biobeschikbaarheid van voedselcontaminanten zoals zware metalen en PCB’s in kaart te brengen. Tevens kunnen ook de genetische kenmerken van de populatie worden bestudeerd.

Monitoring dassenburchten

In 2016 ging het project 'meetnetten' van start, een groot project rond monitoring van beleidsrelevante soorten in Vlaanderen dat gecoördineerd wordt door Natuurpunt Studie. In de meetnetten zijn vier soorten zoogdieren opgenomen die m.b.v. burchttellingen en transecttellingen gemonitord worden. Het meetnet Das wordt gecoördineerd de Dassenwerkgroep.

        

Drie leden van Natuurpunt Lanaken hebben zich geëngageerd om de dassenburchten via een gestandaardiseerde telmethode te monitoren. Ze zullen een grondgebied van ongeveer 9.000 ha in kaart brengen. Het projectgebied omhelst de volledige oppervlakte van de gemeente Lanaken, Zutendaal (tot Wiemesmeer) en de zuidelijke helft van Maasmechelen (tot Kotem).

De das heeft duidelijk een vaste stek in Lanaken en omgeving veroverd. De bewoonde dassenburchten kan je in de meest uiteenlopende gebieden terugvinden. Je kan deze onder meer aantreffen in de bossen van Gellik, in parken (Hocht en Pietersheim), in de Maasvallei te Smeermaas en Uikhoven, op de kanaaltaluds te Kesselt en Veldwezelt, een oude zandgroeve in Zutendaal, de oude spoorwegtaluds te Gellik en zelfs op het bedrijventerrein (Lanaken). De burchtlocaties worden uiteraard niet bekendgemaakt. 

Laatst aangepast op vrijdag, 09 maart 2018 20:12  

Kalender

Vorige maand Augustus 2018 Volgende maand
M D W D V Z Z
week 31 1 2 3 4 5
week 32 6 7 8 9 10 11 12
week 33 13 14 15 16 17 18 19
week 34 20 21 22 23 24 25 26
week 35 27 28 29 30 31