Natuurpunt Lanaken

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte
Home :: Overzicht :: evaluatie bermbeheer

evaluatie bermbeheer

E-mailadres Afdrukken

Vlaanderen heeft zoveel wegen dat de totale oppervlakte van alle wegbermen samen bijna zo groot is als de totale oppervlakte erkend natuurreservaat. Ecologisch bermbeheer kan bijgevolg sterk bijdragen tot de instandhouding van veel wilde planten en dieren. In woon- en landbouwgebieden is er voor hen vaak geen plaats meer om te overleven. Bermen vormen dan vaak de laatste uitwijkplaats. Ze vervullen ook een belangrijke rol als ecologisch knooppunt of als verbindingsgebied tussen aangrenzende groengebieden. 

Sinds 1997 beschikt de gemeente over een bermbeheerplan, dat door de toenmalige Limburgse Intercommunale voor Milieubeheer (LIM) opgemaakt werd. Het bermbeheerplan geeft aan wat er in de berm jaarlijks moet gebeuren voor een optimale verkeersveilige en ecologische ontwikkeling. Het maaitijdstip en de maaifrequentie werden gekozen i.f.v. de aanwezige of gewenste plantengroei en bijzondere fauna. 

Evaluatie bermbeheer 

In 2009 en 2014 werd op vraag van het gemeentebestuur het gevoerde bermbeheer door Natuurpunt Lanaken geëvalueerd. De bermen in de dorpscentra werden niet onderzocht. Enkel de waardevolle bermen (in het buitengebied) werden geëvalueerd: Hocht, Geulerweg, Montaigneweg, Europark, Neergellikerweg, Industrieweg, Kanaalweg, Driebunders, Dorpsstraat, Kounterstraat, Kompveldstraat, Kewithdreef, Heirbaan, Boomgaardstraat, Priestersweg, Molenbergstraat, Daalbroekstraat en Heidestraat.

Na overleg met de groendienst werd in 2010 uiteindelijk de knoop doorgehakt en het bestek grondig aangepast. De maaidata en maaifrequentie van een aantal bermen werden gewijzigd omdat deze voorheen niet de gewenste resultaten opleverden. M.a.w. de vooropgestelde natuurwaarden werden niet gehaald. In het bestek werd ook duidelijk aangegeven voor welke bermen een specifiek beheer vereist is.

Neergellikerweg en Daalbroekstraat

De soortenrijkste bermen zijn die van de Neergellikerweg. Aan weerszijden van de weg wordt het bloeiaspect gedomineerd door Rapunzelklokje, Peen, Margriet, Rode klaver, Beemdkroon, Aardaker, Veldlathyrus, Grote bevernel en Echt bitterkruid. Het zijn planten van vochtig, matig voedselrijke bodems die tot het Glanshaververbond gerekend worden. Dankzij het ecologisch maaibeheer lijken de omstandigheden nu optimaal te zijn voor het bedreigde Klaverblauwtje dat vlakbij op de kanaaltaluds voorkomt. In mei 2014 troffen we er in de brede berm langs het spoor een mannetje aan.

  

Eind 2013 was er heel wat commotie over het afgraven van de berm langs de Neergellikerweg. Door het inwaaien van grond en meststoffen waren een aantal stroken langs de weg 'opgehoogd' waardoor de waterafvoer in het gedrang kwam. De gemeente stelde voor om deze stroken af te lagen. De strook tussen de greppel en het fietspad bleef behouden. Deze beheermaatregel wordt regelmatig op bermen toegepast. Door de voedselrijke bovenlaag te verwijderen, kunnen soorten zich opnieuw vestigen mits aan een aantal randvoorwaarden voldaan wordt, zoals de aanwezigheid van een levensvatbare zaadbank en restpopulaties.

Sinds 2014 worden de ‘nieuwe’ bermen jaarlijks gemonitord. Dankzij de permanente zaadbank en inwaaiend zaad heeft de vegetatie zich hier snel hersteld. Beemdkroon, Knolsteenbreek en Gele morgenster zijn zelfs toegenomen.

De bermen van de Daalbroekstraat zijn eveneens waardevol en zeer divers. Je treft hier verschillende vegetatietypes aan. Waternavel, Moerasviooltje, Moeraswalstro, Grote wederik, Wolfspoot en Hazenzegge komen uitsluitend langs de gracht voor. Deze soorten hebben een voorkeur voor vochtige tot natte, matig voedselrijke plaatsen. De berm t.h.v. de parking nabij CKG Molenberg wordt lokaal gedomineerd door droogteminnende planten van zure en (hei)schrale bodems zoals Mannetjesereprijs, Liggend walstro, Muizenoor, Struikhei en Tandjesgras. In de noordelijke berm komen echter algemene soorten voor die typisch zijn voor droge graslanden op zandgrond.

          

Wanpraktijken

Uit de eerste evaluatie (2009) werd meteen duidelijk dat de gemeente geen enkel initiatief nam om haar inwoners te informeren over het toegepast bermbeheer. We stelden dan ook een beknopt communicatieplan op. Inmiddels maakte de gemeente de vernieuwde aanpak bekend via een infoavond en het infoblad. De implementatie van het communicatieplan blijft een enorme uitdaging gezien de beperkte belangstelling voor ecologisch bermbeheer bij de bevolking.

We merken dat op veel plaatsen nog steeds 'wanpraktijken' gebeuren. Zo spuiten burgers delen van de bermen kapot met herbiciden, maaien ze zelf de berm zonder het maaisel op te ruimen of storten ze het maaisel en ander groenafval in de berm. In de ruilverkavelingen te Kesselt en Veldwezelt worden bermen vaak omgeploegd. 

De gemeente pakt sinds 2014 deze problemen, via de gemeentelijke politieverordening betreffende de invoering van de gemeentelijke administratieve sancties (GAS-verordening), structureel aan. Landbouwers zijn verplicht om stroken van één meter breed, aan weerszijden van de verkavelingswegen, niet te bewerken. Die strook mag dus niet ingezaaid of beplant worden, noch gebruikt als stapelplaats. 

Laatst aangepast op woensdag, 16 november 2016 20:25  

Kalender

Vorige maand Juli 2017 Volgende maand
M D W D V Z Z
week 26 1 2
week 27 3 4 5 6 7 8 9
week 28 10 11 12 13 14 15 16
week 29 17 18 19 20 21 22 23
week 30 24 25 26 27 28 29 30
week 31 31